ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 17 ਨਵੰਬਰ, 2025: ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਿਰਯਾਤ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਅਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕੀਤਾ। ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ 41.68 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪਾੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 19.1 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ 30.3 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਇਹ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ, ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ।
ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਸੀਜ਼ਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਦਰਾਮਦ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ 68.53 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 76.06 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਰਯਾਤ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ 36.0 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 34.38 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਕੇ 14.72 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 4.92 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਹਿਣੇ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਦੀਵਾਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਸਤੂਆਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵੀ ਵਧੀ, ਜੋ 14.8 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜੋ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਛੇ ਗੁਣਾ ਵਧ ਕੇ 2.72 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੈਰ-ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 12.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧੀ, ਜੋ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਮਾਨ ਦੀ ਵਿਆਪਕ-ਅਧਾਰਤ ਮੰਗ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰਯਾਤ ਪੱਖ ਤੋਂ, ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਲਗਭਗ 9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਘੱਟ ਕੇ 6.31 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਰਹਿ ਗਈ। ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਰਮ ਗਲੋਬਲ ਮੰਗ ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋਹਰੇ ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਾਮਾਨ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਸਥਿਰ ਰਹੀ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਦਰਾਮਦ ਬਿੱਲ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਕਾਸ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਰਾਹੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ। “ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ” ਅਤੇ “ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ” ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗਲਿਆਰਿਆਂ, ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਜ਼ੋਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਰਣਨੀਤਕ ਵਪਾਰ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਵੱਲੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਪਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ
ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਡਿਜੀਟਲ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਜੋਂ ਸਾਖ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਰੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਨਵੀਨਤਾ, ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਫਿਨਟੈਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਅਧਾਰਤ ਵਪਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਵਪਾਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ, ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ , ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਆਰਥਿਕ ਏਕੀਕਰਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਢਾਂਚਾਗਤ ਉਪਾਅ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ, ਘਰੇਲੂ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। – ਸਮੱਗਰੀ ਸਿੰਡੀਕੇਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ।